Zorgen om milieu-impact NSAID gels
Topicale NSAID’s, zoals diclofenacgel, worden veel gebruikt bij spier- en gewrichtspijn. Hoewel deze middelen volgens de huidige richtlijnen beperkt effectief zijn bij lokale klachten, groeit de aandacht voor de impact die zij hebben op het milieu.
Vanuit de wetenschap zien wij dat maar een klein deel van deze geneesmiddelen via de huid in het lichaam wordt opgenomen. De rest komt uiteindelijk in het riool terechtkomt door middel van handen wassen, douchen en het wassen van kleding. Waterzuiveringsinstallaties zijn maar beperkt in staat om deze stoffen te verwijderen. Hierdoor blijven resten achter in het oppervlaktewater. Onderzoek laat zien dat een aanzienlijk deel van de gemeten concentraties diclofenac in water kan worden herleid tot gebruik via de huid.
Deze medicijnresten kunnen schadelijk zijn voor waterorganismen en mogelijk op langere termijn gevolgen hebben voor de kwaliteit van ons drinkwater. Dit vraagt om een bredere afweging bij het voorschrijven en gebruiken van deze middelen.
De huidige NHG-richtlijn ‘Pijn’ adviseert topicale NSAID’s bij gelokaliseerde spier- en gewrichtspijn. Er is enig bewijs dat deze middelen effectiever zijn dan placebo, bijvoorbeeld bij artrose. Tegelijkertijd vinden wij dat het belangrijk is om de baten kritisch af te wegen tegen de milieubelasting. In veel gevallen lijken de voordelen beperkt, terwijl de impact op het milieu aanzienlijk kan zijn.
Daarnaast zijn deze middelen vrij verkrijgbaar, wat kan leiden tot onbewust en langdurig gebruik zonder begeleiding. Een meer terughoudende inzet is daarom wenselijk. Waar mogelijk verdienen alternatieven de voorkeur, zoals paracetamol of niet-medicamenteuze behandelingen.
Als De Groene Huisarts pleiten wij voor meer bewustwording bij zowel zorgverleners als patiënten. Door kritisch te kijken naar het gebruik van topicale NSAID’s en vaker te kiezen voor duurzamere opties, kunnen we bijdragen aan het verminderen van medicijnresten in het milieu.
Wij adviseren de NHG om nog eens kritisch te kijken naar de gegeven adviezen omtrent het gebruikt van NSAID gels, daarbij ook rekening houdend met de milieubelasting.
