Patiënteninformatie
Animatie gemaakt door Creative Beards (http://www.creativebeards.com)
Ben je door het wachtkamerfilmpje “Verspil geen pil” nieuwsgierig geworden naar wat je allemaal zelf kunt doen om de bij te dragen aan het verminderen van verspilling van medicijnen? Hieronder vind je meer uitleg en tips.
Ook vind je hier de prachtige flyer (door ArtsenVisuals) over de milieugevaren van pijnstillende gels!
Checklist
Gebruik de onderstaande onderwerpen voor een gesprek met je huisarts, of klik erop voor meer informatie.
Is medicatie echt nodig?
Voor veel gezondheidsklachten is geen medicatie nodig. Bepaalde klachten gaan soms ook zonder medicijnen vanzelf over en vaak helpt iets anders dan medicijnen ook. Soms zelfs beter. Het verschil per klacht en per persoon wat de beste optie is. Bespreek met je arts of medicijnen nodig zijn en wat andere opties zijn.
Zo kun je samen afwegen wat het beste past bij jouw gezondheid en wat jij belangrijk vindt.
Voorbeeld
Als je een infectie hebt, is antibiotica niet altijd nodig en kun je vaak afwachten. Op thuisarts.nl staan vaak adviezen wat je kunt doen om je klachten te verminderen en wanneer je de huisarts moet bellen.
Wat kan nog meer helpen? Wat kan ik zelf doen?
Ook als medicatie nodig is, werkt een combinatie met andere behandelingen vaak het beste. Bijvoorbeeld pijnstillers en fysiotherapie bij knieklachten.
Vaak kun je ook zelf dingen doen om te helpen. Dit kan ervoor zorgen dat je sneller van de klacht af bent of dat je er minder last van hebt. Het kan zelfs zo zijn dat er minder medicijnen nodig zijn of een lagere dosis. Op de website thuisarts.nl kun je per klacht/ziekte lezen wat je zelf kunt doen.
Voorbeeld
Als je een hoge bloeddruk hebt, kan gezond eten en veel bewegen ervoor zorgen dat je minder medicijnen nodig hebt of de dosering minder opgehoogd hoeft te worden.
Is er een duurzame optie?
Zoals paracetamol een duurzamere pijnstiller is dan diclofenac, zijn er nog een aantal duurzame keuzes te maken bij de keuze van medicatie.
Bijvoorbeeld bij anticonceptie: een (hormoon)spiraal is een duurzamere optie dan de pil, omdat het minder hormonen en verpakkingsmateriaal bevat.
Bij medicijnen voor astma/COPD is er een groot verschil in duurzaamheid tussen verschillende soorten pufjes. Een poederinhalator is een stuk duurzamer dan een dosisaerosol. Het medicijn dat erin zit is hetzelfde, alleen de vorm is verschillend.
Het verschilt per patiënt of de duurzame variant net zo passend is. Vraag je arts of er een duurzame keuze te maken is als je start met medicijnen of voor medicijnen die je al gebruikt. Alternatief:
Vraag je arts of er een duurzame keuze te maken is als je start met medicijnen of voor medicijnen die je al gebruikt. Het hangt soms ook van je specifieke situatie af of dat mogelijk is.
Wist je dat? de uitstoot van een jaar lang 2 keer per dag een pufje van een dosisaerosol gebruiken, net ze hoog is als een retourtje Amsterdam- Parijs met het vliegtuig?
Ik gebruik al een tijd medicatie. Is alles nog nodig en in de juiste dosis?
Als je al langer medicijnen gebruikt, kan het zijn dat er iets gestopt of verlaagd kan worden. Dit is bijvoorbeeld vaak zo bij maagbeschermers en slaapmiddelen.
Vraag je arts of apotheker of dit ook voor jou zo is.
Vraag bij het starten van nieuwe medicijnen hoe lang je het middel moet gebruiken en wanneer je samen kunt kijken of het gestopt of verlaagd kan worden.
Goed gebruik van medicatie
Als je medicijnen gebruikt, gebruik het dan zoals het is voorgeschreven. Zo heeft het maximaal positief effect heeft en voorkom je meer gezondheidsproblemen.
Gebruik je de medicijnen die zijn voorgeschreven niet meer, of op een andere manier? Bespreek dit eerlijk met je arts/apotheker.
Zo kan de arts je het beste adviseren en krijg je geen nieuwe voorraad die je niet gebruikt (en daardoor verspilt).
Zelfzorgmedicatie
Bij de drogist zijn verschillende medicijnen zelf te kopen, zoals pijnstillers.
Wist je dat paracetamol veel duurzamer is dan middelen als diclofenac/ibuprofen/naproxen? Het geeft ook minder kans op bijwerkingen.
Ook voor medicijnen van de drogist geldt: gebruik het alleen als het echt nodig is, gebruik het zoals het bedoeld is en bespreek jouw gebruik eerlijk met je arts of apotheker.
Wil je meer lezen over hoe DGH zich inzet om de schadelijkheid van NSAIDgels te beperken? Kijk dan hier: https://www.degroenehuisarts.nl/medicatie/nsaids/
Voorbeeld
Wist je dat diclofenacgel (merknaam Voltaren Emulgel) veel gevolgen heeft voor het waterleven? Er wordt maar 6% van de werkzame stof (de pijnstillende werking) door het lichaam opgenomen, dus heel veel komt met douchen en wassen in het water terecht en zo bij de vissen die daar ziek van kunnen worden.
Gebruik deze gel en vergelijkbare gels van huismerken daarom alleen als je arts het na overleg echt nodig vindt. Smeer pas ná het douchen en veeg je handen na smeren af aan een papiertje dat je bij het afval gooit.
Voorraadbeheer
Haal niet meer in huis dan nodig. Zo zorg je dat je geen medicatie hoeft weg te gooien. Hieronder een aantal tips hoe je dit kan doen.
Bij starten:
- Haal het pas af als je zeker weet dat je het gaat gebruiken.
- Haal bij het eerste gebruik een kleine hoeveelheid. Je kunt dan eerst ervaren of de dosering goed is en of er bijwerkingen zijn.
Bij zo nodig gebruik:
- Als je af en toe medicatie gebruikt, is vooraf niet zeker hoeveel je nodig hebt. Haal daarom geen grote hoeveelheid in huis.
Bij langdurig gebruik:
- Kijk goed wat je nog thuis hebt liggen, voordat je nieuwe medicijnen afhaalt.
- Ook als je dagelijks medicatie gebruikt, haal geen grote voorraden in één keer in huis. Er kan iets gebeuren waardoor je stopt met het middel of de dosering wijzigt.
- Als je goed op de hoogte bent hoe je een herhaalrecept kan aanvragen en hoeveel dagen het kost voordat het klaar ligt om op te halen, kun je daar rekening mee houden zodat je niet zonder komt te zitten.
Overgebleven medicatie
Spoel overgebleven medicijnen niet door de gootsteen of het toilet, ook vloeibare medicijnen niet. Breng het terug naar de apotheek of naar het klein chemisch afval in de milieustraat.
