Waterschappen vragen CBG om actie rond milieubelastende zelfzorggeneesmiddelen
De waterkwaliteit staat onder druk door medicijnresten die in het oppervlaktewater terechtkomen. De waterschappen maken zich zorgen over de effecten daarvan op het water en de leefomgeving. Ook de kosten en energie die nodig zijn om deze stoffen uit rioolwater te verwijderen, nemen toe. Daarom vragen de waterschappen het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) om te verkennen hoe de schadelijke invloed van bepaalde zelfzorggeneesmiddelen op de waterkwaliteit kan worden teruggedrongen. De Groene Huisarts steunt deze actie.
De waterschappen willen in gesprek met het CBG over de manier waarop het kan bijdragen aan het voorkomen van vervuiling. Als eerste stap vragen zij het CBG om te beoordelen of diclofenacgels en -crèmes vrij verkrijgbaar moeten blijven.
Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat 97 tot 98 procent van de diclofenac in het oppervlaktewater het gevolg is van gebruik op de huid. Een deel van deze stoffen spoelt na gebruik via douchen of wassen het riool in en komt zo in het oppervlaktewater terecht. Omdat deze middelen vrij verkrijgbaar zijn bij drogist en supermarkt, vindt het gebruik vaak plaats zonder begeleiding van een zorgprofessional. Als deze middelen alleen nog op recept verkrijgbaar zijn, kan dat onnodige belasting van het milieu voorkomen.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor schoon water
In lijn met Europese afspraken werken de waterschappen aan bronaanpak: het voorkomen dat schadelijke stoffen überhaupt in het water terechtkomen. Dat kan volgens de waterschappen alleen in samenwerking met partijen in de zorg, het geneesmiddelenveld en toezichthouders.
“Iedereen moet kunnen rekenen op goede en toegankelijke zorg. Tegelijk zien we dat sommige zelfzorggeneesmiddelen onbedoeld een grote impact hebben op de waterkwaliteit”, zegt Sander Mager, vicevoorzitter van de Unie van Waterschappen. “Die stoffen zijn achteraf moeilijk uit het water te halen. Daarom willen we samen met het CBG en partijen in de zorg verkennen hoe we eerder in de keten rekening kunnen houden met die milieueffecten.”
Oproep: neem milieueffect mee in beoordeling zelfzorggeneesmiddelen
In hun brief aan het CBG vragen de waterschappen samen met De Groene Huisarts om een gesprek over:
- hoe milieu-informatie een plek kan krijgen in de bredere afweging rond distributie en gebruik van bepaalde zelfzorggeneesmiddelen;
- hoe gebruikers beter kunnen worden geïnformeerd over de mogelijke milieu-impact van hun gebruik;
- hoe kennis uit de watersector kan bijdragen aan beleid dat zowel de volksgezondheid als de waterkwaliteit beschermt.
Diclofenac als voorbeeld van een grotere uitdaging
Volgens de waterschappe is Diclofenac een duidelijk voorbeeld van een groter probleem. Elk jaar komen resten van medicijnen in rivieren, sloten, meren en grondwater terecht. Dit is schadelijk voor de natuur en kan gevolgen hebben voor de gezondheid van mensen en dieren.
Op meer dan de helft van de onderzochte locaties in Nederland is de concentratie diclofenac hoger dan wat veilig is voor waterleven. De stof staat daarom al op Europese aandachtlijsten en wordt naar verwachting opgenomen als prioritaire stof in nieuwe regelgeving.
Samenwerken aan oplossingen
De waterschappen willen in gesprek met het CBG om samen de milieubelasting door geneesmiddelen te verminderen. Door praktijkdata en onderzoeksresultaten over waterkwaliteit te delen, willen zij bijdragen aan maatregelen die zowel het watersysteem als de volksgezondheid beschermen en die leiden tot effectieve en proportionele oplossingen.
De waterschappen zorgen voor de zuivering van afvalwater en werken voortdurend aan manieren om medicijnresten beter uit het water te halen. Dit doen zij onder andere door nieuwe zuiveringstechnieken, zoals speciale filters en ozonbehandeling, te onderzoeken. Daarnaast werken de waterschappen samen met ziekenhuizen, apotheken en medicijnfabrikanten om de hoeveelheid medicijnresten in afvalwater te verminderen. Ook proberen zij via voorlichting mensen bewust te maken van het probleem.
